درآمدی بر بررسی مساله ترافیک شهر بوکان

درآمدی بر بررسی مساله ترافیک شهر بوکان

غفور شیخی

به سه دلیل مستند و مستدل، فکر می کنم که ترافیک در بوکان یک معضل و مشکل اجتماعی است که به شکل پدیده و آسیبی مخل، روز به روز گسترش سرطانی خواهد داشت.

اول- عدم مدیریت تخصصی و نبود برنامه ریزی از زمانی که به عنوان شهر به رسمیت شناخته شده تا کنون

دوم- ضعف فرهنگ ترافیک و تردد شهری و رشد بی رویه ماشین های شخصی و تک سواره و ضعف نهاد حمل و نقل شهری مانند تاکسیرانی و اتوبوس شهری و...

سوم- بافت فیزیکی کوچک شهر و کمبود فضای مناسب و کافی برای عریض تر کردن خیابان ها و پیاده روها و تقاطع ها و...

بیشتر مشکلات دیگر زیرمجموعه ای از سه شاخه ی فوق می باشند.

ترافیک، خلاف آنچه نزد بعضی ها تصور می شود تنها مربوط به ماشین و تعداد و تراکم آن نمی باشد. بلکه این مساله به صورت چندجانبه درگیر با حداقل چهار جنبه ی زیر است:

اول- زمان: به این معنی که در طول شبانه روز، ساعاتی مشخص دارای بار تردد زیاد و شکل گیری ترافیک سنگین است. مثلاً هنگام ظهر که عده ای از سرکار بر می گردند و عده ای سرکار می روند. یا طرفهای عصر و غروب.  لذا لازم است این زمان ها، لیست شوند.چیزی شبیه به تعیین دبی رود در اندازه گیری حجم آب یک رودخانه.

دوم- مکان: به این معنی که در نقاط و جاهایی مشخص از سطح شهر، معمولاً بار سنگین عبور و مرور وسایط نقلیه مشاهده می شود. مانند خیابان مولوی شرقی، خیابان انقلاب و دور میدان فرمانداری و... که این نیز خود می طلبد این مکانها مورد بررسی و لیست کردن قرار گیرند و به تناسب و اقتضای هر کدام، راه حل های مناسب جهت کم کردن ترافیک و کاهش بار تردد به عمل آید. مثلاً با تبدیل کوچه مام صاحبی به خیابان و برخی محل های دیگر از بار خیابان اصلی شهر کاسته شود.

طبق مشاهدات انجام شده توسط دانشجویان گرامی، عمده ترین ساعات و مشخص ترین مکان های درگیر با ترافیک شهر بوکان به شرح جدول زیر می باشد:

زمان	مکان	عمده ترین دلیل ترافیک
عمده ترین زمان هایی که ترافیک ، اعتراض و اعصاب خوردی مردم در آن مشهود است ساعات 12تا 13 ظهر و یک ساعت و نیم مانده به اذان مغرب می باشند.	تقاطع مولوی شرقی و غربی	روی هم کار افتادن دو چراغ راهنما با فاصله زمانی 30 ثانیه، کم عرض بودن خیابان، پارک دو طرفه. بارزدن برخی وسایل و لوازم خانگی
	میدان فرمانداری	تردد دانش آموزان
	میدان معلم گلتپه	سدمعبر دست فروشان، فضای کم دور زدن و کم عرض بودن خیابان، واردشدن ماشین از چند فرعی به خیابان اصلی
	خیابان شهیدبهشتی(خیابان سقز)	واقع شدن بازار میوه در مسیر و ازدیاد جمعیت، روان نبودن ترافیک در چهارراه سقز
	خیابان انقلاب (خیابان اصلی و مرکزی شهر)	حجم زیاد پیاده رو و گرفتن خیابان، توقف هرجایی تاکسی و مشخص نبودن ایستگاه، رعایت نکردن چراغ راهنما توسط عابران پیاده که هنگام قرمز بودن برایشان باز توقف نمی کنند و مانع عبور ماشین ها و کند کردن سرعت آنها می شوند. پارک دوطرفه. تغذیه نادرست ماشین از خیابان های فرعی به خیابان اصلی...
	خیابان امیرآباد	عدم رعایت اصول رانندگی و بی نظمی در تردد، زیاد بودن وسایل کم سرعت و غیراستاندارد مانند سه چرخه، گاری دستی و...، عبور و مرور بیش از اندازه و کم احتیاط موتورسواران، تردد دانش آموزان.

تبصره اول- روزهای شنبه، از صبح تا غروب، حجم تردد ماشین در سطح شهر و مشکل ترافیک وجود دارد. آنهم عمدتا به دلیل تعطیلی روز قبل، شنبه بازار و آغاز هفته با شور و انرژی و فعالیت مضاعف است.

تبصره دوم- مکان ها و زمان های فوق الذکر در آینده ای نزدیک متاسفانه بیشتر خواهند شد و این موارد در معرض تبدیل شدن به مشکل ترافیک هستند: خیابان یک شوه، میدان انقلاب(اسکندری)، خیابان ساحلی به ویژه روزهای تعطیلی و جمعه ها، خیابان ابوذر، چهارراه زیباشهر(که لهورئاوا).

 

سوم- فرهنگ ترافیک

فرهنگ ترافیک در واقع رفتارهایی است که ما در ترافیک که بخشی از فعالیت اجتماعی است، از خودمان نشان می دهیم، اصطلاحاً به آن فرهنگ ترافیک می گویند. وقتی از فرهنگ خوب رانندگی صحبت می کنیم، منظور این است که رفتارهای افرادی که در ترافیک حضور دارند(راننده، موتورسوار، عابرپیاده، پلیس و...) بر قوانینی که در این زمینه وجود دارد منطبق است. به لحاظ فرهنگی، نحوه برخورد شهروندان و رانندگان در شهر بوکان به نسبت بسیاری از شهرهای اطراف درحد تحسین و مطلوب به نظر می رسد و تنها نکته ای که حائز یاداوری است مساله مراعات کردن است. رعایت کردن حقوق دیگران و حتی لطف کردن جهت عبور دیگران، کمتر در فرهنگ ترافیک ما دیده می شود و این باز بر می گردد به فرهنگ مرجع و کلی جامعه ی منفعت گرا و تاحدودی فردگرایی نوین که نتیجه عدم جاافتادن صحیح ارزش انسان و حقوق وی است. این نیز می طلبد که پلیس راهنمایی و رانندگی، نهادهای آموزشی مانند آموزش و پرورش، ناجا، بخش حمل و نقل شهری شهرداری و... در راستای جا افتادن این فرهنگ مطلوب دوره ها و کلاس ها و همایش های آموزشی بیشتر و مفیدتری برگزار نمایند. حتی بسیاری از همشهریان با برخی حرکات و اصطلاحات غیررسمی مسائل مربوط به رانندگی آشنا نیستند و بالطبع نحوه برخورد با آن را هم نمی دانند. مانند تیونینگ، لائی کشی، گوله کردن، جو دادن، تقه زدن و... 

چهارم- ریخت شناسی و فیزیک شهری

ترافیک روان، نیاز به خط کشی های بجا و واضح، نصب تابلوهای در دید و استاندارد، تعیین چراغ های راهنمای زمان دار با نشان دادن علائم حرکت و توقف، احداث روگذرها و زیرگذرهای مناسب و گاهی ایجاد سرعت کاه و نصب دوربین دارد. کمبود و نقص در این موارد نیز باعث سردرگمی هم عابران و هم رانندگان خواهد شد. مانند پنهان بودن چراغ راهنمای سرچهارراه اسکندری در میان شاخ و برگ درختان و کار نکردن چراغ دیگر سر چهار راه شهرداری و ...

مشکل پارک کردن

در اغلب اوقات و ساعات شهر، شما هر چند دوری که می خواهید بزنید تا جایی مناسب و نزدیک به انجام کارتان را برای پارک کردن ماشین و وسیله ی نقلیه خود پیدا کنید، که متاسفانه یافت می نشود. چرا؟ زیرا

- بسیاری از مغازه دارهای محترم، صبح علی الطلوع وسیله نقلیه خود را جلوی مغازه پارک می کنند و جالب ست که برخی ها با مامور راهنمایی و رانندگی دوست اند و چادر هم کشیده اند.

- شهرداری محترم جهت دریافت پول بیشتر، مسیرهای اصلی و مهم را به پارک بان سپرده و بجای ارائه ی راهکار جهت روان کردن ترافیک، به فکر درآمدزایی بیشتر است. حتی اگر از ساعت هشت صبح تا هشت شب ماشین را زیر سایه ی مستدام تابلوی پارک بان نگه دارید هزینه ی آن دوهزار و چهارصد تومان می شود که چیزی کمتر از نصف کمترین جریمه ها است! و این پیشنهاد برای زیاد کردن پول پارک نیست بلکه برای برداشتن پارک بانی و تعیین ماموران راهنمایی و رانندگی در مسیرهای اصلی و پرترافیک است.

- پارکینگ در سطح شهر وجود ندارد. مردم به صورت غیررسمی برخی از زمین های دارای مشکل ارث و میراثی را فی سبیل الله به پارکینگ تبدیل کرده اند و این راه را هموار کرده تا مسئولین محترم یا حتی افرادی خصوصی با توان مالی مناسب، بعد از بررسی و کار کارشناسی شده، در چند نقطه مهم و شاهراهی شهر، پارکینگ به تفکیک نوع وسیله (ماشین، دوچرخه، موتور، سه چرخه و...) با دریافت هزینه های متناسب، بزنند. پیشنهاد شخصی من برای این قسمت، این است که خیابان اصلی شهر، رفت و برگشت، فقط محل عبور تاکسی و دوچرخه باشد. در دو طرف خیابان اصلی هم پارکینگ و ایستگاه تاکسی، تعبیه شود تا فرد بتواند ماشینش را با اطمینان خاطر پارک کندو با تاکسی کار خود را انجام دهد و دوباره با صرف کمترین هزینه و زمان، به محل پارک ماشین خود برگردد. به مرور می توان این کار را بر برخی مسیرهای شلوغ و پرتردد دیگر نیز به اجرا درآورد. این امر در خوشبینانه ترین حالت سبب می شود ماشین های شخصی در مرکز و سطح شهر تردد نکنند، از آلودگی صوتی و هوا کاسته شود، تاکسیرانی به صورتی آموزش دیده و حرفه ای ساماندهی شود.

 راهکارهاو پیشنهادات

دیدن شفاف وضع موجود یک توانایی است و معمولاً بیشتر مردم نکته سنج از این موهبت برخوردارند. اما ارائه ی راهکار مناسب گاهی جهت رفع مشکل و گاهی جهت پیشگیری، یک تخصص است و همیشه مجموعه ی توانایی ها و تخصص ها، مفیدتر و کارامدتر است و بکارگیری و اجرای این توانایی ها و تخصص ها واقعا هنر است. بنابراین پیشنهاد می شود که نهادهای محترم مربوط مانند شهرداری، راهنمایی و رانندگی، ناجا، فرمانداری و ... با هم اندیشی و سعه ی صدر و پیگیری، از تخصص های لازم، مزید بر کارشناسان خبره ی خود، راهنمایی و کمک بگیرند و اقدامات لازم را چه در کوتاه مدت و یا بلندمدت به اجرا گذارند و هنرمندتر باشند. با مشاهده ی وضع موجود و روند روبه رشد و بی رویه ی تردد ماشین ها و وسایل نقلیه درون شهری، لازم است که

- کمربندی شهر

- پایانه مسافربری متمرکز(نه آنچه که اکنون افتتاح شده است)

- تبدیل برخی کوچه های تاثیرگذار به خیابان

- انتقال مراکز تجاری به حاشیه شهر

- تمرکززدایی از مرکز شهر

- نصب علایم و چراغ های کارامد

هرچه سریع تر به فرجام نیک اجرا و بهره برداری خود برسند.

امید است این بحث، درآمدی باشد برای توجه کردن مردم عزیز و مسئولین محترم، به مشکل ترافیک و همت نهادن جهت کنترل و پیشگیری از رشد و گسترش آن تا همگان، از تبعات منفی و مضرات ترافیک سنگین در امان بمانیم.